Jurij Brězan

Terminy ke 100. narodninam Jurija Brězana

Jurij Brězan
Knižne předstajenje »Jurij Brězan. Leben und Werk« z awtorom Dietrichom Šołtu

Hdy: 17.03.2016, 14.30 hodź.
Hdźe: Lipsčanske Wiki
(Google Maps)

Link: Ludowe nakładnistwo Domowina

Facebook: Jurij Brězan
Znowa wotkryte: »Bild des Vaters«

Lausitzer Literatur vorMittag w kooperaciji z Lusatia Verlag Bautzen.

Marian Bulang čita Jurija Brězana
„Ein Leben vollendet sich in großer Würde, und wer Zeuge war, meinte nun zu wissen, dass keiner so aus dem Leben gehen könne, der nicht so durch das Leben gegangen sei. Was aber ist das: in Würde durchs Leben gehen? Der alte Mann Tobias Hawk einigt sich mit sich selbst auf eine Lebensfrist von acht vollen Tagen. Er stirbt in der letzten Minute des zehnten Tages. In diesen zehn Tagen lebt er sein Leben noch einmal, in Fünfsätzegeschichten, Begegnungen, Gesten in »Ja« und »Nein« und auch im Nichterinnern.“ – dies schreibt der DOMOWINA Verlag auf seiner Homepage über den Roman „Bild des Vaters“. Ein Buch, das bereits 1982 in der DDR erschien und 1994 eine „Wiedergeburt“ erlebte, diesmal im Domowina Verlag Bautzen. Geschrieben hat es Jurij Brězan (* 9. Juni 1916 in Räckelwitz/Worklecy; † 12. März 2006 in Kamenz/Kamjenc) an dessen 100. Geburtstag und 10.Todestag wir in unserer Reihe Lausitzer Literatur vorMittag am 20. März , 11.00 Uhr im Burgtheater Bautzen erinnern wollen.

Hdy: 20.03.2016, 11.00 hodź.
Hdźe: Dźiwadło na hrodźe / na małej žurli
(Google Maps)

Link: Dźiwadło Budyšin

Karty: Dźiwadło Budyšin

Facebook: Jurij Brězan
"Jurij Brězan - Ze studnje jeho lět"

Swjedźenske zarjadowanje ke 100. narodninam Jurija Brězana

Ke jeho stoćinam předstaji Němsko-Serbske Ludowe Dźiwadło literarno hudźbny wječor a podah so na slědy spisowaćela a jeho twórbow.

Hdy: 21.04. 2016 - 19.30 hodź.
Hdźe: Dźiwadło na hrodźe Budyšin,na wulkej žurli
(Google Maps)

Link: Dźiwadło Budyšin

Facebook: Jurij Brězan
Knižne předstajenje »Jurij Brězan. Leben und Werk« z awtorom Dietrichom Šołtu.

Hdy: 24.05.2016, 19.00 Uhr
Hdźe: Měsćanska biblioteka Budyšin
(Google Maps)

Link: Měsćanska bibliotheka Budyšin

Facebook: Jurij Brězan
Wotewrjenje wustajeńcy »Kusk žiwjenja«

Hdy: 08.06.2016, 19.00 hodź.
Hdźe: Serbski muzej Budyšin
(Google Maps)

Link: Serbski muzej Budyšin

Facebook: Jurij Brězan
Časowi swědkojo a literarne teksty

wuhotowane wot Ludoweho nakładnistwa Domowina

Na tutym wječorku dopominaja so přećeljo, kolegojo a česćowarjo na Jurja Brězana a čitaja wurězki z jeho twórbow.

Hdy: 09.06.2016, 19.30 hodź.
Hdźe: Smolerjec kniharnja Budyšin
(Google Maps)

Facebook: Jurij Brězan
Dźeń wotewrjenich duri w Hornim Hajnku

wuhotowane wot Brězanec swójby

Přeprošujemy wšěch přećelow a česćowarjow Jurja Brězana wutrobnje do Hornjeho Hajnka. W domje Jurja Brězana a na jeho zahrodźe dožiwiće jeho wid z »pjeć stwjelcow žita wysokeje hórki« do swěta. Knihi, fota, dopomnjenki a rumnosće skića dohlad do jeho wšědneho dnja. Na zahrodźe a we wokolinje dožiwiće jeho najlubše kućiki. Rady powědamy wšěm hosćom wo našich dožiwjenjach z Jurjom Brězanom, kotryž běše za nas prosće naš dźěd Tato.

Hdy: 12.06.2016, 14:00 - 18:00 hodź.
Hdźe: Horni Hajnk
(Google Maps)

Facebook: Jurij Brězan
Graffiti-Workshop »Krabat between us«

Serbscy, němscy a azyl pytacy młodostni a studenća reflektuja zhromadnje aktualne temy a tworja kreatiwne wizije přichoda nastupajo zhromadneho Krabatoweho kraja.

Hdy: 19.08.– 21.08.2016
Hdźe: TBA

Facebook: Jurij Brězan
Wotewrjenje wustajeńcy »Krabat 2.0«

Wustajeńca pokazuje wuslědki kreatiwneho rozestajenja serbskich maćernorěčnych dźěći a młodostnych ze symboliku Krabata. Při tym dótkaja so wobdźělnicy aktualnych problemow a předstaja sony wo lěpšim swěće a wo přichodźe Serbstwa. Najlěpše wuměłske a literarne wupłody so mytuja.

Hdy: 09.12.2016, 19.00 hodź.
Wo: Serbski muzej Budyšin
(Google Maps)

Link: Serbski muzej Budyšin

Facebook: Jurij Brězan
Jurij Brězan

Biografija

Jurij Brězan narodźi so 9. junija 1916 we Worklečanskej chorowni († 12. März 2006 w Kamjencu, w chorowni Maltezow). Na wuswědčenju poroda je jeho přeněmčene mjeno Georg Bresan zapisane. Pozdźišo da sej swoje serbske mjeno na zakładźe zakonja wo zachowanju prawow serbskeje ludnosće z dnja 23. měrca 1948 hamtsce zapisać.

Jurij Brězan płaći jako wusahowacy serbski spisowaćel druheje połojcy 20. lětstotka. Ze swojimi twórbami, tež w němskej rěči spisane, twari serbskej literaturje móst k němskej literaturje. Předewšěm pisaše romany, powědki a dźěćace knihi. Jeho knihi přełožowachu so do 25 rěčow. Wot lěta 1927 wopytaše Budyski gymnazij (dźensa: Philipp Melanchthonowy gymnazij), wot kotrehož bu „ politiskeje njezrałosće dla“ 1936 relegowany. W Drježdźanach swoju maturu złožić, bu jemu zapowědźene. Po njewuspěšnych prócowanjach w Praze poradźi so Brězanej, w pólskim měsće Toruń na statnym gymnaziju, na kotrymž so němsce wuwučowaše, w meji 1938 swoju maturu złožić. W tutym času započa Březan, so na ilegalnym dźěle serbskeho spjećowanskeho hibanja wobdźělić. Za swoje zažne tworićelske pospyty wužiwaše tehdy tež pseudonym Dušan Šwik.

Po swojim nawróće do Łužicy bu swojeho politiskeho angažementa dla wospjet w Drjedźanach zajaty. Zdobom bu ze zakazom chłostany, we Łužicy přebywać. Z lěta 1942 do 1944 dyrbješe jako wojak Němskeho wójska słužić a přińdźe jako tajki do ameriskeje wójnskeje jatby. Po wójnskej jatbje nawróći so Brězan 1946 do Łužicy a skutkowaše tu hač do lěta 1948 jako młodźinski funkcionar Domowiny. Hišće w samsnym lěće bu wotrjadnik w Serbskim zarjedźe za kulturu a ludowe kubłanje Krajneho knježerstwa Sakskeje. W słužbnym stopjenju knježerstwoweho rady běše zamołwity za nowinarstwo, rozhłós a film. Socialistiskej zjednoćenej stronje Němskeje (SED) přistupi Jurij Brězan w lěće 1946. Wot lěta 1949 skutkowaše jako swobodny spisowaćel. W lěće 1964 stanje so z čłonom Němskeho PEN-centruma wuchod a zapad. Z čłonom Akademije wuměłstwow bu w lěće 1965. Wiceprezident Zwjazka spisowaćelow NDR běše Brězan wot 1969 do 1989.

K jeho najwuznamnišim twórbam słušeja romanowa trilogija „Feliks Hanuš“, 1. zwjazk „Šuler“ 1958, 2. zwjazk „Wučbne lěta“ 1960 a 3. zwjazk „Zrałe lěta“ 1964 kaž tež bajkowa powěsć „Čorny młyn“ 1968 a romany „Krabat“ 1976, „Stary nan“ 1982 a „Krabat. Druha kniha“ 1994. Krótko do jeho smjerće wuńdźe hišće jeho w němskej rěči zaso powědana zběrka serbskich bajkow „Die Jungfrau, die nicht ins Bett wollte“ 2006.

Krabatowej tematice so wěnujo čerpa Jurij Brězan tež z bohateho składu serbskich ludowych powěsćow. Spočatnje přełoži 1955 „Mišter Krabat“ wot Měrćina Nowaka- Njechornskeho pod titulom „Meister Krabat – der gute sorbische Zauberer“ do němčiny. Maćiznu ludoweje powěsće wo Krabaće pozběhnje pozdźišo w bajkowej powědce „Čorny młyn“ a w romanomaj „Krabat“ a „Krabat. Druha kniha“ na literarnje naročne wašnje.

Hač do swojeje smjerće beše Jurij Brězan blisko swojeje ródneje wjeski Worklecy w Hornim Hajnku žiwy. Po jeho woli dósta Němski literarny archiw Marbach jeho literarne zawostajnstwo, kotrež wopřija manuskripty, listy, fota, zynkonoški a wideja. Hižo někotre lěta do smjerće Brězana signalizowaše Marbachski archiw spisowaćelej zajim na jeho priwatnych archiwalijach. Z tym hódnoći wuznamny archiw serbsku literaturu zdobom jako připóznaty dźěl swětoweje literatury.

Jurij Brězan

Twórby

1950 - Do noweho časa - zběrka basni
1951 - Prěnja brózda
1951 - Swět budże rjeńši
1952 - Stara Jančowa
1953 - Mjez Čornobohom a Błótami
1955 - Wo jednorym žiwjenju - filmowy scenari
1955 - Naš wšědny dźeń - zběrka basni
1955 - Po dróze a při dróze: zapiski pućowaceho
1956 - Započatki
1958 - Madlena a druhe powědančka a skicy
1958 - Feliks Hanuš 1. - Šuler
1958 - Christa - stawizny młodeje holcy
1959 - Trix a woł Jonas
1960 - Marja Jančowa: wobrazy ze žiwjenja serbskeho ludu
1960 - Feliks Hanuš 2. - Wučbne lěta
1961 - Robert a Sabina
1963 - Kak je elefant do hribow šoł
1964 - Feliks Hanuš 3. - Zrałe lěta
1966 - Nawrót do Krakowa
1966 - Wulke dyrdomdejstwa małeho kocora
1968 - Čorny młyn
1972 - Łužiske impresije
1975 - Hajdanec dźěd a šerjenja
1976 - Krabat
1979 - Moja protyka
1981 - Kamuški a skała
1982 - Stary nan
1985 - Psowe prózdniny
1985 - Stara liška
1991 - Módry konik Digidonk
1992 - Moja archa Horni Hajnk
1992 - Lijeńca
1993 - Rifko - z dźenika dakla
1993 - Hadrijan a Awgustina
1994 - Krabat, druha kniha
1994 - Braškowe powědanja
1996 - Čitanka
1997 - Salowčenjo
1997 - Naš wuj z Ameriki
1998 - Rozmyslenja a domyslenja
2000 - Štwórtk, tři běrtlki na štyri
2001 - Ze studnje lět
2002 - Rokotowy kerk
2004 - Habakuk

Kontakt